vrije tekst

Vrije tekst en tekstbespreking

Leerlingen in een freinetklas kunnen hun belevenissen en ervaringen, meningen of gevoelens ook in geschreven vorm uiten, in een zogenaamde vrije tekst.

De vrije tekst bestaat al in het kleuteronderwijs: kinderen vertellen vrijuit en de leerkracht schrijft hun verhaal op. De kinderen willen die tekst dan wel voor een stukje naschrijven en zelf ‘voorlezen’ voor de rest van de groep (en dat kunnen ze ook, want het is hun eigen verhaal). Door op die manier met teksten bezig te zijn, ontdekken kinderen grotendeels zelf voor welke woorden en klanken al die lettertjes staan die de leerkracht opgeschreven heeft. Ook worden er teksten uitgekozen en op het bord geschreven of geprojecteerd om ze in groep te bespreken. Zo kunnen de kinderen samen en met de hulp van de leerkracht de klank- en tekenovereenkomsten verkennen en komen ze op een natuurlijke manier tot lezen en schrijven.

Ook in het lager en het secundair freinetonderwijs maken vrije tekst en tekstbespreking deel uit van de dagelijkse klaspraktijk. Enerzijds zijn leerlingen makkelijk te motiveren om te schrijven over wat hen bezig houdt, anderzijds vormt de tekstbespreking (individueel of in groep) een uitstekende aanleiding voor inhoudelijke discussie, taalbeschouwing, tekstverbetering, het verkennen van spellingfenomenen, enzovoort. Dit geldt zowel voor teksten in de moedertaal als in vreemde talen.

De eigen teksten van de leerlingen vormen in het freinetonderwijs de basis voor het taalonderwijs en gaan vooraf aan de inoefening van het geleerde, iets wat uiteraard ook noodzakelijk is om tot een goede schriftelijke taalbeheersing te komen. Ook hier is het algemene principe van toepassing dat het werk en de producties van leerlingen in een freinetschool bij voorkeur functioneel zijn, dat er met andere woorden iets zinvols mee gedaan wordt. Daarover gaat de volgende notitie over freinettechnieken.

volgende techniek: correspondentie

(Dit is een licht gewijzigd fragment uit ‘Inleiding tot de freinetpedagogie en -didactiek’, geschreven door Keerpuntmedewerkers Geert Van Hout en Luc Heyerick.