planning

Aansluitend op de openingsronde  wordt een planning gemaakt. Wat de kinderen tijdens het kringgesprek geboeid heeft, krijgt daarin een plaats. In het kleuteronderwijs gaat dat niet verder dan de onmiddellijk daaropvolgende werktijd of (bij oudere kleuters) een dagplanning. In de lagere school wordt naast een dagplan ook een weekschema opgesteld, met zowel individuele taken als groepsactiviteiten. In het secundair onderwijs plannen we ook op maand- of semesterbasis en leren de leerlingen steeds zelfstandiger omgaan met hun leer- en werkplanning.

Sommige werktijden zijn volledig vrij: de leerlingen volgen dan hun individueel werkplan en kiezen zelf of ze een tekst schrijven, aan hun project verder werken, een schilderij maken, spelling oefenen, enzovoort. Andere werktijden zijn inhoudelijk meer afgebakend, om bijvoorbeeld aan wiskunde of aan het lopende onderzoeksproject te werken. Een werktijd kan ook apart voor een groepje leerlingen gepland worden: enkele leerlingen gaan oefenen voor lezen, andere repeteren hun toneelstuk, terwijl nog andere uitleg krijgen over breuken. Op die manier kan ook de leraar zijn of haar begeleidingstijd plannen.

Tijdens de werktijden is een groot aantal leerlingen zelfstandig bezig; anderen krijgen hulp van de leraar. De ruimtelijke schikking van het klaslokaal moet dat zelfstandig werken mogelijk maken. Zo zijn er in het basisonderwijs afgebakende ruimtes (‘hoeken’) in het lokaal waar materiaal ter beschikking staat, zodat de kinderen precies weten wat ze waar kunnen doen: in de leeshoek, de knutselhoek, de onderzoekshoek, de theaterhoek, de schildershoek, de computerhoek, enzovoort. In het secundair onderwijs kunnen die ruimtes in de klas evolueren naar afgebakende ruimtes in (of zelfs buiten) de school: een computerklas, een infolokaal, een crea-lokaal, een labo, een werkatelier, enzovoort.

volgende techniek: vrije tekst

(Dit is een bewerkt fragment uit ‘Inleiding tot de freinetpedagogie en -didactiek’, geschreven door Keerpuntmedewerkers Luc Heyerick en Geert Van Hout.)